Language : Persian | English | Russian
سنگ با ما

سنگ با ما

اولین آرشیتکت تحصیل کرده ایران

اولین آرشیتکت تحصیل کرده ایران

اولین آرشیتکت تحصیل کرده ایران

دسته بندی : آرشیتکت ها میرزا مهدی خان‌ شقاقی ملقب به ممتحن‌الدوله اولین مهندس معمار آرشیتکت ایران است.
میرزا مهدی خان‌ شقاقی در سال ۱۸۴۳ میلادی در تهران، محله سنگلج متولد شد. پدر وی میرزا قلی خان شقاقی معروف به تاریخ‌نویس سرابی که چندین کتاب تاریخی از خود به جای گذاشته است، از کارمندان وزارت خارجه و دوستان میرزا سعیدخان مؤتمن‌الملک وزیر امور خارجه عهد ناصری بود. مهدی خان‌ شقاقی پس از چند سال تحصیل در مکتب سرخانه و در مدرسه دارالفنون جدیدالتأسیس در سال ۱۸۵۷ م بر اثر یک سلسله اتفاقات خانوادگی به دستور شخص ناصرالدین شاه با اولین هیأت محصلین به پاریس اعزام شد و پس از اتمام تحصیلات متوسطه و اخذ گواهی‌نامه مهندسی معماری در مدرسه عالی اِکُل نُرمال سوپریور دو پاری و دانشکده معماری (آرشیتکتور) پاریس در سال ۱۸۶۴ میلادی به ایران بازگشت. میرزا مهدی خان‌ شقاقی پس از برگشت از فرانسه طی ملاقاتی که با ناصرالدین شاه در بیرون شهر داشت، به‎دستور او ساختمان قصر فیروزه را طراحی کرد، اما به‎دلیل نپذیرفتن دخل و تصرف‏های شاه در طرح، این کار از او گرفته شد. البته قصر فیروزه با نقشه او ۵-۴ سال بعد به اتمام رسید که اکنون هم ساختمان آن باقی است. او در سال ۱۲۹۷ هجری قمری به مقام نیابت دوم وزارت خارجه منصوب شد و در زمان وزارت خارجه ناصرالملک نیابت اول را به او محول کردند. میرزا مهدی خان شقاقی به خاطر خدماتش در وزارت امور خارجه به لقب ممتحن الدوله نایل شد و بعدها نیز نشان تمثال ناصرالدین‎شاه را به او اهدا کردند. اولین معمار تحصیلکرده ایرانی در سال ۱۲۹۹ شمسی در سن ۷۶ سالگی در گذشت.
برخی از آثار میرزا مهدی خان‌ شقاقی عبارتند از: وزارت‎خانه‎های جدید در اطراف میدان ارگ که ساخته نشدند. عمارت بهارستان و مسجد ناصری (سپهسالار) به سفارش مرحوم سپهسالار. عمارت معتمدالسلطنه (میرزا ابراهیم). عمارت و باغ سید عبدا... پسر سید موسی تقرشی در خارج از دروازه قزوین. عمارت قوام الدوله ثانی در گوشه لاله‎زار (شامل چهار حیاط و دو عمارت اندرونی و دو عمارت بیرونی مجاور هم و یک حمام بزرگ با دو بخش عمومی و خصوصی) پله اصلی عمارت ناصرالملک که با همان نقشه ساختمان بهارستان اجرا شد.