Language : Persian | English | Russian
سنگ با ما

سنگ با ما

محمد کریم پیرنیا ، پدر معماری سنتی ایران

محمد کریم پیرنیا ، پدر معماری سنتی ایران

محمد کریم پیرنیا ، پدر معماری سنتی ایران

دسته بندی : آرشیتکت ها استاد محمدکریم پیرنیا در ۲۵ شهریور ماه سال ۱۲۹۹ خورشیدی در یزد متولد شد. او پس از پایان دوره‌ی دبیرستان در یزد، راهی تهران شد و در دانشگاه به تحصیل در رشته‌ی ادبیات مشغول شد. اما علی رغم موفقیت هایی که در این رشته کسب نمود علاقه‌ی او به هنر و به خصوص رشته‌ی معماری باعث شد این رشته را نیمه ‌کاره رها کند و در آزمون دانشکده‌ی هنرهای زیبا شرکت کند.
پیرنیا در دانشگاه هم از دانشجویان فعال محسوب می‌شد و در همان سال اول روی چهار پروژه کار کرد که در همه‌ی آن‌ها نمره‌ی الف گرفت. مقاله‌ها و تحقیقات پیرنیا زمانی در اختیار جامعه‌ی معماری ایران قرار گرفت که معماری ایرانی به دلیل کمبود اسناد و متون مربوط به آن در حال فراموشی و انزوا بود. او در مقالات خود شش سبک معماری ایرانی را از دوران باستان تا زمان قاجار با عناوین پارسی، پارتی، خراسانی، رازی، آذری و اصفهانی دسته‌بندی کرد. گردآوری و دسته‌بندی واژه‌های قدیمی در زمینه‌ی معماری سنتی نیز از دیگر خدمات این استاد دانشگاه به جامعه‌ی هنری ایران بود.
پیرنیا در نوشته‌هایش توجه به اصول معماری را حائز اهمیت دانسته و معتقد بود خودباختگی باعث گسسته شدن پیوند ما با هنرمان خواهد شد و باید منطق معماری گذشته و سنتی خود را حفظ کنیم. استاد پیرنیا در طول دوران فعالیت خود کارهای بسیاری در زمینه‌ی احیا و مرمت آثار معماری انجام داد که از آن‌ها می‌توان به تعمیر مسجد جامع ورامین، احیای سر در باغ فین، بازسازی مسجد فهرج و ایوان سید رکن‌الدین یزد، احیای مسجد کبود تبریز، مرمت سر در شاه‌عبدالعظیم، مرمت بارگاه حضرت ابوالفضل (ع) در کربلا، مرمت کتیبه‌ی مسجد جامع بروجرد و احیای باغ دولت‌آباد یزد اشاره کرد. استاد پیرنیا به دلیل تالیف کتاب‌ها و مقالات گوناگون در حوزه‌ی معماری، به پدر معماری سنتی ایران معروف است. از کتاب‌های این معمار می‌توان به «شیوه‌های معماری ایران»، «سبک‌شناسی و کتاب تحقیق در معماری گذشته ایران»، «هندسه در معماری»، «گنبد در معماری ایران»، «شیوه‌های معماری ایران» و «راه و رباط» اشاره کرد. پیرنیا افزون بر معماری، در ادبیات، خوشنویسی، نقاشی و موسیقی نیز دستی داشت، بر زبان‌های عربی و عبری مسلط بود، زبان پهلوی را به خوبی می‌دانست و با خط میخی نیز آشنا بود.
محمدکریم پیرنیا سرانجام در نهم شهریور ماه سال ۱۳۷۶ پس از تحمل یک دوره بیماری طولانی درگذشت. پیکر او را به درخواست خودش در «خانه رسولیان» یزد که اکنون دانشکده‌ی هنر و معماری یزد است، به خاک سپردند.